TP. HCM có thể thu hút nguồn vốn FDI đến 17 tỷ USD

Theo Sở Tài chính TP. HCM, tính đến ngày 1/6, tổng giá trị vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký trên địa bàn TP. HCM (bao gồm cấp mới, điều chỉnh vốn và góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp) đạt hơn 6,6 tỷ USD, tương đương khoảng 60% kế hoạch thu hút FDI năm 2026.

Hai dự án lớn đã hoàn thành thủ tục cấp phép, ghi nhận vốn đầu tư thời gian qua, gồm: dự án Công ty Cổ phần Evolution DC VN HCMC (dự án cấp mới), quy mô vốn hơn 508 triệu USD, hoàn thành ngày 30/3 và dự án khu đô thị Đại học Quốc tế của Công ty Cổ phần Đô thị Đại học Quốc tế Berjaya Việt Nam (dự án điều chỉnh vốn, tăng 2,8 tỷ USD), vừa hoàn thành ngày 1/6.

Bên cạnh đó là các dự án quy mô khủng đang trong tiến trình thủ tục: dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ quy mô hơn 4,9 tỷ USD; dự án Nhà Bè Metrocity GS tăng vốn khoảng 2,2 tỷ USD; dự án khu phức hợp thông minh tại khu chức năng số 2a trong khu đô thị mới Thủ Thiêm tăng vốn 1,2 tỷ USD; dự án trung tâm dữ liệu AI tại khu công nghiệp Tân Phú Trung quy mô 2,1 tỷ USD. Nếu các dự án trên được hoàn tất thủ tục theo quy định, tổng vốn FDI thu hút trong năm 2026 có thể đạt khoảng 17 tỷ USD, tương đương khoảng 154,5% kế hoạch năm.

Lũy kế đến nay, thành phố có hơn 20.800 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 142 tỷ USD từ 152 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đáng chú ý, phần lớn các dự án mới tập trung vào công nghệ cao, AI, trung tâm dữ liệu, bán dẫn, hạ tầng số và logistics, cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ thu hút vốn theo chiều rộng sang thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.

TP. HCM đang bước vào giai đoạn thu hút đầu tư hoàn toàn khác trước đây, đó là chủ động tiếp cận các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới để xúc tiến đầu tư; triển khai nhiều cơ chế ưu đãi về thuế, tiền thuê đất, nhập khẩu thiết bị công nghệ cao và hỗ trợ hoạt động R&D. Thành phố kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa nâng cao sức hấp dẫn đối với các tập đoàn công nghệ toàn cầu.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt giữa các trung tâm kinh tế trong khu vực, lợi thế của TP. HCM sẽ không chỉ được đo bằng quy mô vốn đăng ký, mà còn bằng khả năng thu hút các dự án công nghệ cao có sức lan tỏa, tạo động lực cho tăng trưởng dài hạn và nâng cao vị thế của thành phố trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học- Công nghệ TP. HCM, phân tích rằng để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao trong giai đoạn mới, thành phố cần chuyển từ tư duy ưu đãi đầu tư truyền thống sang xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh.

Việc thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TP. HCM với cơ chế "vốn mồi" từ ngân sách kết hợp nguồn lực tư nhân sẽ tạo thêm kênh huy động vốn cho các dự án công nghệ cao, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ sinh học. Cùng với đó, việc triển khai các cơ chế thử nghiệm (sandbox) theo Nghị quyết 98 sẽ tạo môi trường thuận lợi để thu hút các trung tâm R&D, startup công nghệ và các quỹ đầu tư quốc tế, qua đó hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh trong khu vực.

Thu hút làn sóng đầu tư mới

Theo ông Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng Ban quản lý khu công nghệ cao TP. HCM (SHTP), làn sóng đầu tư mới đang tập trung mạnh vào các lĩnh vực trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và nghiên cứu - phát triển (R&D) - những nền tảng cốt lõi của nền kinh tế số. Về định hướng thu hút đầu tư công nghệ cao, thành phố đang ưu tiên thu hút các dự án trong lĩnh vực vi mạch, bán dẫn, AI, IoT, blockchain, robot, công nghệ 5G, trung tâm dữ liệu và đô thị thông minh...

TP. HCM cũng định hướng phát triển khoảng 3.800ha khu công nghệ thông minh và hơn 1.000ha khu công nghệ thông tin, khu công nghệ số tập trung, đồng thời thúc đẩy mô hình liên kết giữa nhà nước - trường viện - doanh nghiệp nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghệ chiến lược.

Các giải pháp trọng tâm trong năm 2026 để thu hút vốn FDI của Sở Tài chính TP. HCM cũng nhấn mạnh đến việc triển khai kế hoạch thu hút FDI theo hướng có trọng tâm, hướng tới các tập đoàn đa quốc gia, nhà đầu tư chiến lược, sở hữu công nghệ lõi và có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước; ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, logistics, tài chính quốc tế và tăng trưởng xanh.

Theo định hướng, TP. HCM sẽ tập trung thu hút các nhà đầu tư nước ngoài phù hợp với hai đề án trọng điểm do Chính phủ giao là Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) và khu thương mại tự do (FTZ). Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm: trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, tự động hóa, chuyển đổi số, ESG cùng các dự án công nghệ cao có khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, thành phố triển khai thực hiện chuyển đổi 5 khu chế xuất, khu công nghiệp (Tân Thuận, Tân Bình, Cát Lái, Hiệp Phước, Bình Chiểu) sau khi đề án chuyển đổi thí điểm 5 khu chế xuất, khu công nghiệp được UBND thành phố phê duyệt.

TP. HCM xác định phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế chia sẻ là định hướng chiến lược trong dài hạn. Đồng thời, thành phố đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học - công nghệ, cũng như huy động hiệu quả các nguồn lực thông qua hình thức hợp tác công - tư nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Sức hấp dẫn của TP. HCM đối với các tập đoàn quốc tế không chỉ đến từ quy mô thị trường, hay vị thế trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, mà còn được củng cố bởi hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện, chất lượng nguồn nhân lực và môi trường đầu tư liên tục cải thiện.

Đất nước đang chuyển mạnh tư duy từ thu hút FDI đại trà sang hợp tác đầu tư có chọn lọc, chất lượng, hiệu quả và bền vững, đồng thời hướng tới việc FDI thế hệ mới tạo ra giá trị mới, năng lực mới và vị thế mới trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Do vậy TP. HCM đã và đang tiên phong trong việc thu hút dòng vốn FDI theo luồng mới. Dòng vốn FDI cần được lựa chọn có điều kiện, phù hợp với định hướng phát triển dài hạn của Việt Nam thay vì tiếp cận theo hướng cơ hội ngắn hạn; ưu tiên những dự án FDI có công nghệ cao, cam kết đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, nâng tỷ lệ nội địa hóa, gắn với đào tạo nhân lực, tạo liên kết chuỗi với doanh nghiệp Việt Nam chuyển giao công nghệ, dữ liệu, kỹ năng quản trị.

TP. HCM hướng tới vị thế cao hơn, một trung tâm sản xuất thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo và trung tâm công nghệ mới của khu vực. Đó mới là ý nghĩa thật sự của một chiến lược FDI thế hệ mới.