Phát triển Trung tâm Outlet: cơ hội lớn cho nhà đầu tư
TP.HCM có thị trường lớn, sức mua cao, hệ thống doanh nghiệp đa dạng và lượng khách du lịch đáng kể.
Năm 2025, Thành phố đón khoảng 8,5 triệu lượt khách quốc tế và 45 triệu lượt khách nội địa. Trong bối cảnh ngành bán lẻ Việt Nam tăng trưởng trung bình khoảng 8 đến 10% trong giai đoạn 2015 đến 2025, đây là nền tảng đáng kể để phát triển Trung tâm Outlet thành một cấu phần mới của thương mại hiện đại.
Nhưng lợi thế thị trường chưa đủ để bảo đảm thành công. Phát triển trung tâm Outlet không đơn thuần là nơi tập trung hàng giảm giá. Bản chất của mô hình là đưa hàng chính hãng, hàng cuối mùa, hàng tồn kho, hàng mẫu hoặc sản phẩm dành riêng cho kênh outlet đến người tiêu dùng với mức giá cạnh tranh. Mức giảm có thể khoảng 30 đến 70% tùy loại hàng và chính sách của thương hiệu.
Vì vậy, nếu thiếu chuẩn mực về nguồn gốc hàng hóa, giá bán và cơ chế kiểm soát, outlet rất dễ bị hiểu sai thành khu bán hàng tồn hoặc hàng chất lượng thấp.
Ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho rằng, TP.HCM có nhiều điều kiện để nghiên cứu mô hình này. Đáng chú ý, đề xuất hiện nay đặt ra những tiêu chí khá cụ thể đối với nhà đầu tư thí điểm, gồm quyền phân phối chính thức tối thiểu 50 thương hiệu quốc tế tại Việt Nam, trên 5 năm kinh nghiệm vận hành bán lẻ hoặc cửa hàng miễn thuế và cam kết tỷ lệ lấp đầy tối thiểu 85% trong năm đầu. Đồng thời, tối thiểu 30% diện tích được đề xuất dành cho hàng Việt Nam chất lượng cao, qua đó tạo thêm đầu ra cho thương hiệu Việt và sản phẩm OCOP.
Những điều kiện này cho thấy ưu tiên đầu tiên không phải là xây thật nhanh một trung tâm mua sắm mới, mà phải xác định đúng mô hình và chọn đúng nhà đầu tư. Một Trung tâm Outlet muốn trở thành điểm đến phải có đủ thương hiệu để tạo sức hút, có hàng hóa chính hãng, chính sách giá rõ ràng và năng lực vận hành chuyên nghiệp.
Quỹ đất cũng là bài toán phải giải quyết sớm. Các Outlet Village quốc tế thường cần diện tích lớn, giao thông thuận tiện và khả năng kết nối với những nguồn khách lớn. Với TP.HCM, khu vực dọc cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây được đề cập như một hướng nghiên cứu do có khả năng kết nối Sân bay quốc tế Long Thành và thị trường nội địa.
Nếu không bảo lưu quỹ đất ngay từ giai đoạn quy hoạch, Thành phố có thể mất lợi thế khi giá đất tăng và không gian phát triển bị chia nhỏ. Ngược lại, vị trí quá xa dòng khách, thiếu giao thông công cộng hoặc không kết nối được với sân bay và các điểm du lịch cũng có thể khiến một dự án lớn trở thành điểm bán hàng biệt lập.
Phát triển Trung tâm Outlet phải hút khách du lịch
Ưu tiên tiếp theo là đặt Trung tâm Outlet trong tổng thể kinh tế du lịch thay vì xem đây chỉ là một dự án bán lẻ.
TS. Trần Thanh Phong, Trường Đại học Công Thương TP.HCM, cho rằng việc nghiên cứu phát triển trung tâm Outlet cần nằm trong chiến lược thương mại, dịch vụ và du lịch của Thành phố, đồng thời phù hợp với Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Nhà nước tập trung vào chính sách, quy hoạch và hạ tầng, còn doanh nghiệp đầu tư, quản lý và vận hành theo cơ chế thị trường.
Điểm đáng chú ý nằm ở khả năng biến mua sắm thành lý do để khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn. Theo đánh giá tác động của Đề án do Bộ Công Thương chủ trì xây dựng, với mục tiêu nâng mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế lên khoảng 1.600 đến 2.100 USD/người, mức chi tiêu trực tiếp tăng thêm khoảng 579.000 tỷ đồng trên toàn quốc có thể tạo tác động lan tỏa từ hơn 868.000 tỷ đồng đến trên 1,1 triệu tỷ đồng giá trị gia tăng theo kịch bản hệ số nhân kinh tế 1,5 đến 2,0 lần.
Từ góc nhìn nhà đầu tư, bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng Giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), chỉ ra một nghịch lý, Việt Nam sản xuất dệt may, da giày, túi xách, đồ gỗ cho nhiều thương hiệu quốc tế, nhưng người Việt và khách quốc tế lại chưa có nhiều cơ hội mua sản phẩm chính hãng với mức giá outlet ngay tại Việt Nam. Hằng năm, nhiều người Việt vẫn ra Singapore, Bangkok, Seoul, Tokyo hay Hải Nam để mua cả những sản phẩm Made in Vietnam với giá outlet.
Muốn giữ dòng tiền ấy ở lại, cơ chế chính sách phải đi trước trong việc phát triển Trung tâm Outlet. Bà Lê Hồng Thủy Tiên đề xuất hàng chính hãng tồn kho, hàng cuối mùa, hàng mẫu và hàng sản xuất riêng cho kênh outlet cần có cơ chế giảm giá sâu, thường xuyên phù hợp với đặc thù của mô hình. Bà Thủy Tiên cũng kiến nghị hoàn thuế tại chỗ cho khách quốc tế để khoản tiền được hoàn có cơ hội tiếp tục quay lại hoạt động mua sắm và dịch vụ trong nước.
Đây là vấn đề đáng được nghiên cứu nghiêm túc. Một Trung tâm Outlet đứng riêng lẻ chỉ tạo thêm diện tích bán lẻ. Nhưng nếu kết nối outlet với cửa hàng miễn thuế đô thị, hoàn thuế giá trị gia tăng, khách sạn, ẩm thực, giải trí, hàng không, doanh nghiệp lữ hành và giao thông từ sân bay, Thành phố có thể hình thành một sản phẩm du lịch mua sắm thực sự.
TS. Nguyễn Phương Nam, Đại học Kinh tế TP.HCM, đề xuất mô hình Smart Outlet Hub tích hợp thương mại, du lịch, logistics và công nghệ số, cùng cơ chế Sandbox để thí điểm một số chính sách đặc thù. Lộ trình được đề xuất hướng đến giai đoạn 2026 đến 2027 hoàn thiện quy hoạch, nghiên cứu khả thi và cơ chế Sandbox, năm 2028 thí điểm 1 đến 2 Trung tâm Outlet tại những vị trí kết nối thuận lợi với sân bay, cảng biển, sau đó đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng.
Điều TP.HCM cần tránh là chạy theo quy mô trước khi xác lập được cơ chế vận hành. Phát triển Trung tâm Outlet chỉ có ý nghĩa khi giải quyết đồng thời bài toán đất đai, pháp lý, hàng hóa, nhà đầu tư, hoàn thuế, giao thông và nguồn khách.
Với vị thế trung tâm kinh tế, thương mại và du lịch lớn, TP.HCM có cơ sở để đi trước trong mô hình này. Nhưng cơ hội chỉ trở thành lợi thế khi Thành phố lựa chọn đúng vị trí, đúng nhà đầu tư và xây dựng chính sách đủ ổn định cho vòng đời dự án. Khi đó, Trung tâm Outlet không chỉ là nơi bán hàng giảm giá, mà có thể trở thành một mắt xích mới trong hệ sinh thái thương mại, dịch vụ và du lịch, góp phần giữ dòng tiền mua sắm ở lại và tạo thêm động lực tăng trưởng cho TP.HCM.
