Tăng trưởng khu vực được dự báo giảm xuống còn 4,2%

Tăng trưởng kinh tế tại khu vực Đông Á và Thái Bình Dương (EAP) được dự báo sẽ chậm lại trong năm 2026 dưới tác động của các cú sốc từ bên ngoài, theo báo cáo Cập nhật Kinh tế Đông Á và Thái Bình Dương kỳ tháng 4/2026 vừa được Nhóm Ngân hàng Thế giới (WB) công bố.

Cụ thể, tăng trưởng toàn khu vực được dự báo giảm xuống còn 4,2% trong năm 2026, thấp hơn mức 5,0% của năm 2025. Nguyên nhân chủ yếu đến từ cú sốc năng lượng liên quan đến xung đột tại Trung Đông, cùng với tác động tiêu cực của các rào cản thương mại gia tăng, sự bất ổn chính sách toàn cầu và những khó khăn nội tại của từng nền kinh tế.

Trong đó, tăng trưởng của Trung Quốc, nền kinh tế lớn nhất khu vực, được dự báo giảm từ 5,0% năm 2025 xuống 4,2% năm 2026 và chỉ nhích lên 4,3% vào năm 2027. Sự suy yếu của nhu cầu nội địa, những thách thức kéo dài trong lĩnh vực bất động sản, cùng với đà chậm lại của kinh tế toàn cầu khiến xuất khẩu giảm tốc là các yếu tố chính kìm hãm tăng trưởng.

Ở phần còn lại của khu vực, tăng trưởng dự kiến đạt 4,1% trong năm 2026 trước khi phục hồi lên 5,0% vào năm 2027, khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và mức độ bất định giảm bớt.

Riêng Việt Nam, WB dự báo mức tăng trưởng lần lượt 6,3% và 7,7% cho năm 2026 và 2027, mức tăng trưởng thuộc diện cao nhất trong khu vực. Động lực chính thúc đẩy nền kinh tế tiếp tục đến từ đầu tư công, dòng vốn FDI và khu vực tư nhân.

“Tăng trưởng tại Đông Á và Thái Bình Dương vẫn vượt trội so với phần lớn các khu vực khác trên thế giới, ngay cả trong bối cảnh nhiều bất ổn”, ông Carlos Felipe Jaramillo, Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới phụ trách khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, nhận định.

“Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng này, các quốc gia cần giải quyết các thách thức mang tính cấu trúc, đồng thời tận dụng cơ hội từ kỷ nguyên số nhằm nâng cao năng suất và tạo thêm việc làm”, ông Carlos nhấn mạnh thêm.

Tác động khác nhau giữa các quốc gia

Báo cáo cũng nhấn mạnh tác động của xung đột Trung Đông sẽ khác nhau giữa các quốc gia, tùy thuộc vào mức độ phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, những điểm yếu sẵn có và khả năng điều hành chính sách kinh tế. Nếu xung đột kéo dài hoặc leo thang, rủi ro đối với tăng trưởng khu vực sẽ gia tăng đáng kể.

Đáng chú ý, trong kịch bản giá nhiên liệu tăng kéo dài ở mức 50%, thu nhập của các hộ gia đình trong khu vực có thể giảm từ 3 - 4%. Trong bối cảnh đó, các chính sách hỗ trợ có mục tiêu, hướng tới người nghèo, nhóm dễ tổn thương và doanh nghiệp vừa và nhỏ, được xem là giải pháp cần thiết nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực mà không tạo thêm áp lực lên ngân sách.

“Khả năng phục hồi của khu vực trong quá khứ là rất đáng ghi nhận, nhưng những thách thức hiện tại có thể làm gia tăng khó khăn kinh tế và kìm hãm tăng trưởng năng suất. Các biện pháp hỗ trợ hợp lý có thể giúp bảo vệ việc làm trong ngắn hạn, trong khi việc nối lại các cải cách cơ cấu bị đình trệ sẽ tạo động lực cho tăng trưởng dài hạn”, ông Aaditya Mattoo, Giám đốc Nghiên cứu của Nhóm Ngân hàng Thế giới, cho biết.

Một điểm sáng được báo cáo chỉ ra là sự gia tăng mạnh mẽ của xuất khẩu và đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) trong năm 2025, đặc biệt tại Malaysia, Thái Lan và Việt Nam.

Sự bứt phá của lĩnh vực công nghệ khi tỷ trọng xuất khẩu thiết bị và linh kiện AI đã tăng vọt lên xấp xỉ 32% GDP, đưa Việt Nam vào nhóm dẫn đầu thế giới. Bên cạnh đó, mức độ ứng dụng AI của lực lượng lao động trong nước cũng đạt tỷ lệ 20%, nhỉnh hơn trung bình của một số quốc gia phát triển.

AI được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng năng suất của Việt Nam, tuy nhiên mức độ ứng dụng trong khu vực vẫn còn hạn chế do thiếu hụt về hạ tầng kết nối và kỹ năng lao động.

Hiện chỉ khoảng 13 - 17% các công ty con đa quốc gia tại Trung Quốc và Thái Lan ứng dụng AI, tương đương khoảng 1/3 so với tỷ lệ tại các nền kinh tế công nghiệp phát triển.

Báo cáo cũng dành sự chú ý đặc biệt đến vai trò của chính sách công nghiệp trong việc thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm hiệu quả. Theo đó, các chính sách hỗ trợ có mục tiêu đối với một số ngành công nghiệp cụ thể tại Hàn Quốc, Malaysia và gần đây là Việt Nam đã mang lại kết quả tích cực, nhờ các quốc gia này đã cải thiện nền tảng kinh tế như cơ sở hạ tầng, giáo dục và thể chế quản lý, đồng thời thúc đẩy tự do hóa thương mại và đầu tư.

Ngược lại, tại một số quốc gia khác, hiệu quả của các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp còn hạn chế do phải đối mặt với những rào cản từ nền tảng kinh tế yếu kém và tình trạng bảo hộ kéo dài, đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ.