Honda có nỗ lực nhưng không đáng kể

Trong số các nhà sản xuất, phân phối xe máy thuộc VAMM, hiện hãng xe máy Honda chiếm thị phần cao nhất. Honda Việt Nam hiện chiếm khoảng 83% đến 85% thị phần xe máy tại thị trường trong nước, tiếp tục giữ vững vị thế độc tôn và dẫn đầu toàn ngành.

Honda bắt đầu hành trình tại Việt Nam từ năm 1996, khi liên doanh Honda Việt Nam được thành lập và nhà máy đầu tiên đặt tại tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) chính thức đi vào hoạt động một năm sau đó. Sản phẩm đầu tiên lăn bánh khỏi dây chuyền lắp ráp của Honda Việt Nam là mẫu xe Super Dream.

Hãng xe này chỉ mất 12 năm để cán mốc 5 triệu chiếc vào năm 2008, cán mốc 30 triệu xe vào năm 2020 và chạm ngưỡng 40 triệu xe vào giữa năm 2025.

Hiện tại, Honda Việt Nam sở hữu 3 nhà máy sản xuất xe máy với tổng công suất thiết kế lên tới 2,75 triệu xe/ năm. Không chỉ phục vụ thị trường trong nước, hãng còn xuất khẩu xe máy và phụ tùng “made in Vietnam” sang nhiều quốc gia trên thế giới.

Mặc dù là “ông vua” của thị trường xe hai bánh nhưng xét ở mảng xe hai bánh chạy điện, thị phần của Honda Việt Nam lại vô cùng ít ỏi, chỉ chiếm khoảng 1,4%.

Việc Honda chậm chân trong cuộc đua xe máy điện phần lớn xuất phát từ sự tự tin quá mức vào dòng xe máy chạy xăng truyền thống. Dù động cơ đốt trong vẫn có lợi thế về giá bán và quãng đường di chuyển, tuy nhiên cục diện đang thay đổi dưới tác động của các chính sách môi trường.

Để ứng phó, Honda cũng đang đẩy nhanh kế hoạch điện hóa danh mục sản phẩm và tung thêm nhiều mẫu xe điện mới. Hiện, Honda Việt Nam đang cung cấp các mẫu xe máy điện gồm CUV e: và UC3. Bên cạnh đó còn có mẫu xe giao hàng Benly e: đã được Vietnam Post và Lotteria đưa vào sử dụng từ năm 2021. Được biết, hãng xe Nhật sẽ khởi động dây chuyền lắp ráp dòng xe máy điện UC3 tại nhà máy ở Phú Thọ vào tháng 9/2026.

Yamaha chuyển hướng vào hybird

So với “người đồng hương” Honda, thương hiệu xe máy Yamaha gia nhập muộn hơn. Được thành lập chính thức vào tháng 1/1998, nhà máy đầu tiên của Yamaha Motor Việt Nam khởi công xây dựng tại Sóc Sơn (Hà Nội) vào ngày 2/10/1998. Chỉ 1 năm sau lễ khởi công, mẫu xe số Yamaha Sirius được ra đời và nhanh chóng gây rúng động thị trường.

Liên tiếp các năm sau đó, Yamaha tung ra thị trường loạt sản phẩm mới và nhanh chóng “công phá” thị trường, có thể kể tới như mẫu xe số Jupiter, xe tay ga thể thao Nouvo. Với bộ 3 mẫu xe “hot” nhất thời bấy giờ dành cho giới trẻ khi đó, chỉ sau 5 năm hình thành và phát triển, đến năm 2003 Yamaha Motor Việt Nam đã cán mốc 100.000 xe bán ra thị trường.

Ở giai đoạn tiếp theo, hãng xe Nhật tiếp tục tăng tốc tung ra thị trường nhiều mẫu xe mới như Yamaha Exciter, Mio, Cuxi. Liên tiếp sau đó các mẫu xe Grande, Acruzo, Janus, NVX, Latte, FreeGo cũng được bổ sung vào bộ sưu tập xe tay ga của hãng, giúp hãng bứt phá ở phân khúc xe tay ga bên cạnh mảng xe số.

Hiện tại dải sản phẩm của thương hiệu xe máy Yamaha tại Việt nam được phủ sóng khá rộng từ các dòng xe số giá rẻ, xe tay ga tầm trung đến mô tô phân khối lớn.

Ở mảng xe hai bánh chạy điện, Yamaha cũng góp mặt với đại diện là mẫu Yamaha NEO's lắp ráp trong nước được trình làng vào cuối năm 2022.

Giống như “người đồng hương” Honda, Yamaha dù có thế mạnh sản xuất cũng như thương hiệu nhưng vẫn “chậm chân” trong cuộc đua điện hóa đang diễn ra rầm rộ.

Bù lại, hãng cũng đang từng bước điện hóa các mẫu mã xe tay ga trong danh mục sản phẩm bằng các phiên bản hybrid như Grande hybrid, Fazio hybrid, Ego Gear Pro hybrid,..

SYM và Suzuki vẫn “trung thành” với xe chạy xăng

Thương hiệu xe máy Đài Loan SYM bắt đầu thăm dò thị trường Việt Nam từ năm 1989 và chính thức tham chiến kể từ tháng 3/1992. Sau những “bước chân” thăm dò, SYM chính thức đầu tư nhà máy lắp ráp tại Đồng Nai, nhà máy bắt đầu đi vào sản xuất từ năm 1993. Theo số liệu công khai trên trang chủ website của SYM, tổng vốn đầu tư của công ty là 160 triệu USD.

Giai đoạn 2004 - 2009 được xem là thời kỳ hoàng kim của SYM, khi hãng tung ra mẫu xe ga Attila đầu tiên vào năm 2002 đón đầu xu hướng xe ga đang manh nha bùng nổ tại các đô thị lớn. Chỉ tới khi hai “ông lớn” Nhật Bản là Honda và Yamaha lần lượt tham chiến ở phân khúc xe ga giá rẻ hướng tới phái đẹp bằng bộ đôi Yamaha Nozza và Honda Vision khiến SYM mất dần lợi thế và ngày càng suy tàn.

Sau khi mất đi lợi thế trong phân khúc xe ga giá rẻ, SYM tìm hướng đi mới khi đẩy mạnh các dòng xe ít bị cạnh tranh hơn. Hãng tiếp tục duy trì những mẫu xe số giá rẻ; đồng thời nghiên cứu và cho ra mắt các mẫu xe ga, xe số 50cc dành cho học sinh/sinh viên.

Đáng tiếc, những nỗ lực kể trên chỉ đủ để SYM duy trì kinh doanh chứ không thể giúp hãng xe Đài Loan bùng nổ doanh số mở rộng thị phần như trước đây.

Sau giấc ngủ dài, kể từ năm 2024 – 2025, SYM Việt Nam trổi dậy và hoạt động mạnh mẽ hơn khi tung ra thị trường nhiều mẫu xe máy mới như: SYM Shark EFI 50, Angela 50 (hai mẫu xe máy 50cc không cần bằng lái). Cùng các mẫu xe tay ga khác như Shark 50; NAGA 150/NAGA Touring; TPBW125; Tuscany 125; Priti 50cc, Elite 50, Attila 50,…Đáng chú ý là tất các mẫu xe máy mới ra mắt vẫn là loại động cơ đốt trong, không có mẫu xe máy điện nào.

Suzuki – hãng xe máy đến từ Nhật Bản chính thức đặt chân vào Việt Nam vào năm 1996. Khi đó, hãng đặt mục tiêu trở thành một trong những hãng xe hàng đầu tại thị trường đầy tiềm năng này.

Dù gia nhập thị trường Việt Nam có phần muộn hơn nhưng nhiều dòng xe máy của hãng được người tiêu dùng trong nước đón nhận nồng nhiệt. Thậm chí, nhiều mẫu xe của Suzuki như Viva, FX, RGV (Su xì-po) đã đi vào huyền thoại và cho tới tận ngày nay vẫn được nhiều người dùng săn lùng.

Trong suốt hành trình phát triển tại Việt Nam và chịu nhiều sức ép lớn tới từ các đối thủ, năm 2023 Suzuki Việt Nam thông báo dừng sản xuất một số mẫu xe máy để dồn lực vào lĩnh vực ô tô.

Sau khoảng thời gian yên ắng, giai đoạn từ năm 2025 đến giữa năm 2026, Suzuki Việt Nam bắt đầu hoạt động sôi nổi trở lại khi làm mới dòng xe côn tay Satria với các màu sắc mới. Hiện tại danh mục sản phẩm của hãng chỉ còn hai mẫu xe máy là Satria và V-Strom, cả hai đều dùng động cơ đốt trong, không có sản phẩm xe điện nào.

Piaggio – từ hoàng kim đến nhạt nhòa

Là hãng xe hiếm hoi chọn Việt Nam là trụ sở chính đầu tiên tại khu vực châu Á Thái Bình Dương, thương hiệu xe máy đến từ nước Ý Piaggio đã biến tổ hợp nhà máy tại tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) thành trung tâm sản xuất lớn nhất của Tập đoàn.

So với các hãng xe máy có mặt từ lâu, Piaggio lại chọn hướng đi riêng khi hướng đến phân khúc thị trường xe tay ga cao cấp, ra mắt hệ thống phanh tiên tiến ABS áp dụng trên xe máy tay ga lắp ráp trong nước đầu tiên tại Việt Nam.

Cùng chung cảnh ngộ với SYM và Suzuki, sau thời kỳ hoàng kim thì đến hiện tại thương hiệu xe máy Piaggio khá nhạt nhòa trên thị trường.

Khi còn ở thời kỳ hoàng kim, doanh số của Piaggio bán ra hàng chục nghìn xe mỗi năm và chiếm lĩnh tới 80% thị phần phân khúc xe ga cao cấp. Đơn cử, năm 2009 bán được khoảng 20.000 xe và tăng gấp đôi vào năm 2010. Sản phẩm được săn đón thời điểm đó phải kể tới cái tên Vespa LX. Ngoài ra, hãng xe này cũng ra mắt thị trường dòng xe Piaggio Liberty với giá bán bình dân hơn, giúp doanh số của hãng xe Ý tiếp tục “lên đỉnh”.

Tuy nhiên, doanh số Piaggio nhanh chóng giảm mạnh từ năm 2013-2014 với khoảng 55.000-56.000 xe và tiếp tục giảm còn 46.000 xe trong năm 2015, 44.000 xe năm 2017. Đến năm 2017, hãng xe Ý đã không đưa ra con số cụ thể chỉ biết rằng, tính tới giữa năm có khoảng 15.000 xe Piaggio giao đến tay khách hàng.

Tại thị trường Việt Nam, Piaggio hiện cũng có đại diện góp mặt ở nhóm xe chạy điện đó là chiếc Vespa Elettrica. Đây cũng là mẫu xe điện có giá bán đắt nhất trên thị trường trong nhóm thành viên VAMM, thậm chí còn đắt hơn nếu so với các xe máy điện khác như VinFast, Pega eSH hay Yadea.

Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), bao gồm 5 thành viên: Công ty Honda Việt Nam, Công ty Piaggio Việt Nam, Công ty Việt Nam Suzuki, Công ty SYM Việt Nam và Công ty Yamaha Motor Việt Nam.