Dòng vốn quốc tế tìm kiếm những thị trường tăng trưởng mới

Châu Á đang ngày càng trở thành tâm điểm của dòng vốn quốc tế khi khu vực này vừa duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, vừa đóng vai trò ngày càng lớn trên thị trường vốn toàn cầu.

Theo OECD, quy mô của thị trường vốn châu Á ngày càng gia tăng. Năm 2025, doanh nghiệp (DN) trong khu vực huy động khoảng 3,3 nghìn tỷ USD từ các thị trường vốn, tương đương gần 40% tổng lượng vốn huy động trên toàn cầu. Tổng nghĩa vụ tài chính đối ngoại của các nền kinh tế mới nổi châu Á hiện đã vượt 11 nghìn tỷ USD, cho thấy mức độ hội nhập ngày càng sâu với thị trường tài chính toàn cầu. Châu Á hiện cũng chiếm hơn một nửa (56%) số doanh nghiệp niêm yết trên thế giới.

Nhật Bản là một trong những nguồn vốn lớn của khu vực với tài sản tài chính hộ gia đình đạt 2.351 nghìn tỷ yên và hệ thống ngân hàng dẫn đầu thế giới về cho vay xuyên biên giới.

Theo ông Toru Yoshida - Chủ tịch Rating and Investment Information, Inc. (R&I), xu hướng này phản ánh việc các nhà đầu tư Nhật Bản ngày càng tìm kiếm cơ hội dài hạn tại các nền kinh tế châu Á. Khi rủi ro toàn cầu ngày càng gia tăng, việc đa dạng hóa danh mục đầu tư trở thành ưu tiên của các quỹ đầu tư và định chế tài chính Nhật Bản.

Điều đó mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp châu Á, đặc biệt là những nền kinh tế đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Không chỉ là điểm đến của dòng vốn đầu tư trực tiếp, khu vực này còn ngày càng được xem là thị trường hấp dẫn đối với nguồn vốn tài chính xuyên biên giới.

Các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody's và S&P Global Ratings cũng cho rằng, xu hướng đa dạng hóa nguồn vốn và huy động vốn xuyên biên giới sẽ tiếp tục gia tăng khi doanh nghiệp cần nguồn lực cho các dự án quy mô lớn.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhật Bản, đến cuối năm 2025, tổng tài sản tài chính của các hộ gia đình Nhật Bản đạt mức kỷ lục 2.351 nghìn tỷ yên. Trong khi đó, dư nợ cho vay từ Nhật Bản ra nước ngoài đạt 332 nghìn tỷ yên và dư nợ đầu tư trái phiếu nước ngoài đạt 235 nghìn tỷ yên, đều là những mức cao nhất từ trước đến nay.

Đáng chú ý, thống kê của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cho thấy các ngân hàng Nhật Bản hiện là nhóm cho vay xuyên biên giới lớn nhất thế giới. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Nhật Bản tiếp tục đóng vai trò là một trung tâm cung cấp vốn cho khu vực.

Không chỉ Nhật Bản, nhiều dòng vốn quốc tế đang gia tăng hiện diện tại châu Á nhờ triển vọng tăng trưởng kinh tế và nhu cầu đầu tư vào hạ tầng, công nghệ và chuyển đổi năng lượng.

Báo cáo của Asia Pacific Foundation of Canada cho thấy các quỹ hưu trí Canada đang tăng phân bổ vốn vào khu vực, trong khi Reuters ghi nhận quỹ đầu tư quốc gia Mubadala của UAE cùng KKR của Mỹ đã triển khai chương trình đầu tư khoảng 1 tỷ USD vào thị trường tín dụng châu Á - Thái Bình Dương.

Gần đây hơn, tháng 7/2026, BlackRock và Standard Chartered cũng ra mắt quỹ đầu tư đa tài sản tập trung vào châu Á - Thái Bình Dương nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng của các nhà đầu tư quốc tế.

Với Việt Nam, nhu cầu đa dạng hóa nguồn vốn cũng ngày càng cấp thiết khi tín dụng ngân hàng vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cung ứng vốn cho nền kinh tế, trong khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp và các kênh huy động vốn quốc tế đang từng bước được khôi phục. Điều này khiến các chuẩn mực về minh bạch thông tin và đánh giá tín nhiệm ngày càng được coi trọng nếu doanh nghiệp muốn tiếp cận dòng vốn nước ngoài.

Xếp hạng tín nhiệm mở cửa dòng vốn quốc tế cho DN

Tuy nhiên, cơ hội tiếp cận nguồn vốn quốc tế không chỉ phụ thuộc vào tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp. Theo CEO R&I, rào cản lớn nhất hiện nay là tình trạng bất đối xứng thông tin giữa DN châu Á và các nhà đầu tư quốc tế.

Nhiều doanh nghiệp có nền tảng kinh doanh tốt nhưng lại chưa được thị trường nước ngoài biết đến đầy đủ. Điều này khiến các tổ chức tài chính gặp khó khăn trong việc đánh giá rủi ro tín dụng cũng như khả năng trả nợ của DN.

Trong bối cảnh đó, xếp hạng tín nhiệm của các tổ chức độc lập đóng vai trò như một "ngôn ngữ chung" giúp nhà đầu tư đánh giá khách quan năng lực tài chính của DN.

Theo ông Yoshida, hệ thống xếp hạng cho phép các nhà đầu tư so sánh DN nước ngoài với DN trong nước theo cùng một tiêu chuẩn, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hoặc cho vay dễ dàng hơn.

Đặc biệt, vai trò của xếp hạng tín nhiệm không chỉ giới hạn ở thị trường trái phiếu. Đây cũng là cơ sở quan trọng để các ngân hàng Nhật Bản xem xét cấp tín dụng cho DN nước ngoài, tham gia các khoản vay hợp vốn hoặc đầu tư vào các dự án tại châu Á. Đối với nhiều tổ chức tài chính, xếp hạng tín nhiệm còn giúp tối ưu yêu cầu vốn theo chuẩn Basel, qua đó giảm chi phí sử dụng vốn.

Theo R&I, hiện cơ quan này đang xếp hạng khoảng 86% thị trường trái phiếu DN nội địa Nhật Bản và cung cấp xếp hạng cho hơn 800 tổ chức phát hành. R&I cho biết họ xây dựng các đánh giá dựa trên quá trình phân tích sâu về mô hình kinh doanh, năng lực quản trị, cơ cấu tài chính và triển vọng lợi nhuận của từng DN.

Theo Moody's, các đánh giá tín nhiệm độc lập giúp các tổ chức phát hành tại châu Á tiếp cận hiệu quả hơn thị trường vốn quốc tế và mở rộng cơ sở nhà đầu tư. Trong khi đó, S&P Global Ratings cũng cho rằng đa dạng hóa nguồn vốn sẽ tiếp tục là xu hướng của doanh nghiệp trong bối cảnh nhu cầu huy động vốn xuyên biên giới ngày càng gia tăng.

Ông Yoshida cho rằng một thị trường vốn phát triển bền vững không chỉ cần nguồn tiền dồi dào mà còn phải được xây dựng trên nền tảng minh bạch và niềm tin. Trong quá trình đó, các tổ chức xếp hạng tín nhiệm có vai trò kết nối giữa DN với nhà đầu tư, góp phần giảm khoảng cách thông tin và nâng cao khả năng huy động vốn quốc tế.

Theo CEO R&I, nếu châu Á tiếp tục tăng trưởng và thu hút được nhiều dòng vốn chất lượng, nhà đầu tư quốc tế trong đó có Nhật Bản cũng sẽ hưởng lợi thông qua sự mở rộng của thị trường tài chính và các hoạt động đầu tư xuyên biên giới. Vì vậy, việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính dựa trên sự minh bạch và các chuẩn mực tín nhiệm quốc tế sẽ là nền tảng để thúc đẩy tăng trưởng của toàn khu vực trong dài hạn.