Bằng việc ứng dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ thông tin, Hải Phòng đang tạo bước đột phá trong hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động, biến quy trình vốn mất nhiều thời gian của người nộp thuế, doanh nghiệp sử dụng lao động và cơ quan thuế trở thành hoạt động nghiệp vụ nhanh gọn, hiệu quả.

Nâng cao tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro sai sót 

Công ty cổ phần Cơ khí Xây dựng AMEC, xã An Quang, thành phố Hải Phòng có hơn 1.000 lao động. Hằng năm, vào thời điểm từ tháng 3 đến tháng 5, việc hoàn thuế thu nhập cá nhân cho người lao động theo phương thức “thủ công” thường là công đoạn tốn nhiều thời gian, công sức của Ban Tài chính - Kế toán doanh nghiệp. Theo quy trình cũ, người lao động nộp thừa thuế thu nhập cá nhân muốn được hoàn thuế phải tự thực hiện quyết toán thuế cuối năm (hoặc ủy quyền cho doanh nghiệp nếu đủ điều kiện) với hồ sơ gồm nhiều loại giấy tờ. Việc kê khai có thể thực hiện bằng hồ sơ giấy hoặc nộp trực tuyến qua cổng thuế điện tử. Sau khi tiếp nhận, cơ quan thuế phải đối chiếu thu nhập do doanh nghiệp kê khai; kiểm tra số thuế đã khấu trừ, đã nộp; xác định nghĩa vụ thuế còn tồn tại; kiểm tra thông tin tài khoản nhận tiền hoàn. Nếu thiếu giấy tờ hoặc sai dữ liệu, cá nhân phải bổ sung, chỉnh sửa nên nhiều hồ sơ bị kéo dài thời gian xử lý.

Để đẩy nhanh tiến trình số hóa trong công tác quản lý thuế, ngày 24/1/2025, Cục Thuế ban hành Quyết định số 108/QĐ-TCT về quy trình hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động. Quy trình gồm ba bước chính: tạo và tiếp nhận tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân gợi ý có đề nghị hoàn thuế; giải quyết hoàn thuế tự động; kiểm soát sau hoàn thuế. Đây là các khâu quan trọng nhằm bảo đảm việc hoàn thuế nhanh chóng, chính xác và minh bạch.

Theo bà Nguyễn Thu Trang, Phó Giám đốc Ban Tài chính - Kế toán, Công ty cổ phần Cơ khí Xây dựng AMEC, đến nay doanh nghiệp đã thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân cho toàn bộ hơn 1.000 lao động trên hệ thống tự động của cơ quan thuế. Việc triển khai quyết toán và hoàn thuế tự động là bước tiến tích cực trong cải cách hành chính thuế, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí, nâng cao tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro sai sót. Tại AMEC, doanh nghiệp đánh giá cao hiệu quả mang lại khi có thể chủ động hơn trong quản trị tài chính, đồng thời tối ưu nguồn lực cho hoạt động sản xuất.

Tương tự, Công ty cổ phần Công nghiệp Sài Gòn Hải Phòng tại Khu công nghiệp Tràng Duệ, phường An Phong, thành phố Hải Phòng hiện có hơn 200 lao động. Bà Vũ Thùy Huyền, nhân viên kế toán thuế của công ty cho biết, việc triển khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân tự động đã rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao tính minh bạch và sự chủ động trong thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Đồng thời, quyền lợi của người lao động cũng được bảo đảm tốt hơn.

Theo bà Huyền, khi hồ sơ hoàn thuế được gửi đến cơ quan thuế kịp thời, chính xác, người lao động sẽ sớm nhận được tiền hoàn thuế, qua đó củng cố niềm tin đối với doanh nghiệp. Về phía đơn vị sử dụng lao động, việc nộp hồ sơ đầy đủ, đúng quy định cũng thể hiện tính chuyên nghiệp, góp phần nâng cao uy tín với người lao động và cơ quan quản lý thuế.

Công tác hoàn thuế thu nhập cá nhân thời gian qua được triển khai hiệu quả nhờ sự hỗ trợ tích cực từ cơ quan thuế. Nhiều diễn đàn, chương trình hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động đã được tổ chức; đường dây nóng, kênh hỗ trợ trực tuyến được mở; cán bộ được giao nhiệm vụ thường trực hướng dẫn trực tiếp khi người nộp thuế có yêu cầu. Đặc biệt, cơ quan thuế còn phát triển thêm các ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế nhanh chóng, thuận tiện.

Bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số 

Tính đến ngày 28/4/2026, Thuế thành phố Hải Phòng đã tiếp nhận 26.874 lượt hồ sơ hoàn thuế thu nhập cá nhân (trong đó 23.587 lượt hồ sơ hoàn thuế tự động,  3.287 lượt hồ sơ hoàn thuế thu nhập cá nhân theo hình thức thủ công). Số hồ sơ đã hoàn thuế là 24.175 hồ sơ (đạt 90% số hồ sơ tiếp nhận) với số tiền thuế 90,4 tỷ đồng. Đối với phương thức hoàn thuế tự động, đơn vị đã xử lý 23.587 lượt hồ sơ trên tổng số 23.587 hồ sơ tiếp nhận, với số tiền 86 tỷ đồng, đạt 100% số lượt hồ sơ tiếp nhận.

Theo ông Phạm Tuấn Anh, Phó Trưởng Thuế thành phố Hải Phòng, đây là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số của ngành thuế, tiết kiệm được thời gian, giảm chi phí hành chính, nâng cao năng suất lao động, đồng thời tạo thuận lợi cho người nộp thuế trong quá trình quyết toán và hoàn thuế thu nhập cá nhân.

Ngay từ đầu tháng 4/2026, Thuế thành phố Hải Phòng đã triển khai tháng cao điểm hỗ trợ quyết toán thuế cho người nộp thuế, tuyên truyền các chính sách mới cũng như thông tin về hệ thống hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động của ngành Thuế.

Trong thời gian này, cơ quan thuế tổ chức các hội nghị hướng dẫn, giải đáp cho người nộp thuế; xây dựng các clip hướng dẫn thao tác, thủ tục trên ứng dụng eTax Mobile về kê khai, nộp thuế, quyết toán thuế và hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động. Thông qua ứng dụng này, cơ quan thuế cũng triển khai đến các tổ chức, doanh nghiệp, đơn vị chi trả thu nhập để các đơn vị nắm bắt và thực hiện.

Trong nội bộ ngành thuế, các lớp tập huấn cho cán bộ, công chức làm nhiệm vụ quyết toán thuế và hoàn thuế thu nhập cá nhân cũng được tổ chức, yêu cầu cán bộ nắm vững thao tác nghiệp vụ, xử lý kịp thời các vướng mắc nhằm hỗ trợ người nộp thuế hiệu quả nhất.

Đồng thời, cơ quan thuế thông báo tới người nộp thuế là các cá nhân có phát sinh thu nhập về nghĩa vụ thuế được thực hiện trên hệ thống ứng dụng của ngành thuế. Qua hệ thống hoàn thuế tự động, Thuế Hải Phòng thường xuyên theo dõi các hồ sơ đã giải quyết, hồ sơ còn tồn đọng; xác định nguyên nhân, phân công trách nhiệm rõ ràng và liên hệ người nộp thuế để hỗ trợ. Trước đây, khi cá nhân muốn quyết toán và hoàn thuế thu nhập cá nhân thường phải mất nhiều thời gian đi lại, gặp cán bộ thuế để hoàn thiện thủ tục, với rất nhiều hồ sơ, giấy tờ.

Tuy nhiên, khi áp dụng hệ thống hoàn thuế tự động, người nộp thuế có thể thực hiện ở bất cứ đâu, ngay tại nhà hoặc nơi làm việc thông qua ứng dụng eTax Mobile. Ứng dụng này hướng dẫn đầy đủ các thủ tục, đồng thời ngành thuế cũng thiết kế chatbot sẵn sàng giải đáp câu hỏi, vướng mắc của người nộp thuế trong quá trình thao tác. Vì vậy, việc hoàn thuế được thực hiện tự động, nhanh chóng và tiền hoàn thuế được chuyển trực tiếp vào tài khoản người nộp thuế.

Ông Phạm Tuấn Anh cũng cho biết thêm, ứng dụng Etax Mobile còn giúp ngành theo dõi chặt chẽ thu nhập phát sinh của người nộp thuế, thông tin giảm trừ gia cảnh, thông tin người phụ thuộc, số thuế phải nộp, các khoản nợ thuế…; qua đó phục vụ công tác quản lý, đôn đốc và cưỡng chế nợ thuế khi cần thiết. Thông qua dữ liệu quản lý, ngành thuế cũng có thể kịp thời phát hiện các hành vi sai phạm, lợi dụng thông tin cá nhân để kê khai gian lận tiền lương, tiền thu nhập nhằm trục lợi.

Về phía cơ quan thuế, trách nhiệm triển khai quy trình hoàn thuế tự động được giao cụ thể đến từng lãnh đạo, từng phòng và các đơn vị cơ sở, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả.

Cơ quan thuế cũng thường xuyên nắm bắt tiến độ giải quyết hồ sơ hoàn thuế. Với những hồ sơ chưa được xử lý bằng phương thức tự động, đơn vị kịp thời xác định nguyên nhân, liên hệ người nộp thuế để hướng dẫn chỉnh sửa sai sót, hoàn thiện hồ sơ trên hệ thống, hạn chế tối đa việc xử lý thủ công. Bên cạnh đó, cán bộ được bố trí thường xuyên trực hỗ trợ người nộp thuế trong toàn bộ thời gian cao điểm của tháng 4, nhằm giải quyết nhanh chóng các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong lần đầu triển khai.