Khoảng cách 30 điểm phần trăm trong bán lẻ hiện đại

Aeon, nhà bán lẻ lớn nhất Nhật Bản, đang đặt cược lớn vào Việt Nam, xác định quốc gia này là thị trường ưu tiên hàng đầu nhờ tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và quá trình hiện đại hóa ngành bán lẻ.

Aeon đang đẩy nhanh tiến độ mở rộng tại châu Á do cơ hội tăng trưởng trong nước bị hạn chế bởi dân số Nhật Bản đang giảm. Bên cạnh các trung tâm mua sắm quy mô lớn truyền thống, tập đoàn này đang tăng cường hoạt động trong lĩnh vực siêu thị tại Việt Nam với mô hình MaxValu.

Ông Daisuke Tezuka, giám đốc điều hành mảng kinh doanh Việt Nam của Aeon, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Nikkei Asia hồi đầu tháng 9: "Dân số Việt Nam vẫn đang tăng trưởng và độ tuổi trung bình chỉ khoảng 34. Người tiêu dùng có sức mua và khát vọng mạnh mẽ, trong khi lối sống của họ tiếp tục chuyển dịch theo hướng tiêu dùng hiện đại hơn."

Ông Tezuka nói thêm: "Điều đó tạo ra những cơ hội kinh doanh đáng kể." Theo Ngân hàng Thế giới, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đạt 5.066 USD vào năm ngoái, tăng gấp bảy lần so với hai thập kỷ trước.

Theo kế hoạch quản lý trung hạn của Aeon, kết thúc vào tháng 3/2031 và được công bố vào tháng 5, công ty đặt mục tiêu doanh thu hoạt động tại Việt Nam đạt hơn 300 tỷ yên, tương đương khoảng 1,9 tỷ USD, tăng 2,5 lần so với dự báo năm tài chính 2026. Công ty cũng có kế hoạch mở rộng mạng lưới siêu thị, bao gồm cả MaxValu, từ khoảng 60 cửa hàng hiện tại lên 300 cửa hàng, đồng thời phân bổ khoảng 60% vốn đầu tư cho khu vực Đông Nam Á vào Việt Nam.

Chuỗi bán lẻ Nhật Bản này đã xây dựng các cửa hàng với quy mô từ nhỏ đến lớn tại Việt Nam. Tính đến tháng 2/2026, Aeon có tổng cộng 302 cửa hàng, bao gồm các trung tâm thương mại lớn, cửa hàng tiện lợi Ministop và siêu thị, và đang tiến gần đến con số 311 cửa hàng tại Malaysia, mạng lưới cửa hàng lớn nhất của tập đoàn bên ngoài Nhật Bản.

Theo ông Tezuka, tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam là lý do chính thúc đẩy công ty đầu tư vào nước này. Ông cho biết tỷ lệ thâm nhập của hình thức bán lẻ hiện đại tại Việt Nam ước tính dưới 20%. Tại các thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, con số này được cho là khoảng 30%, so với khoảng 50% ở Malaysia.

"Điều đó tạo ra khoảng cách khoảng 30 điểm phần trăm giữa Việt Nam và Malaysia," ông nói.

Khoảng cách này cho thấy dư địa phát triển của các mô hình bán lẻ hiện đại tại Việt Nam vẫn còn lớn. Đây cũng là điểm khác biệt mà Aeon nhìn thấy khi so sánh Việt Nam với một số thị trường Đông Nam Á mà tập đoàn đã hoạt động trong nhiều năm.

Aeon chính thức gia nhập thị trường bán lẻ Việt Nam vào năm 2014 và tin rằng thành tích đạt được tại đây sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển tiếp theo. Ông Tezuka cho biết, sự phát triển của nhà bán lẻ này trong thập kỷ qua đã giúp công ty tự tin rằng có thể tăng gấp ba quy mô kinh doanh tại Việt Nam.

Tập đoàn này dự định mở rộng các trung tâm thương mại Aeon Mall tại Việt Nam lên 30 cửa hàng vào cuối năm tài chính 2030, gấp hơn ba lần số lượng hiện tại. Tập đoàn cũng tiếp tục phát triển các trung tâm thương mại quy mô lớn, chẳng hạn các trung tâm dự kiến mở tại Hạ Long và Thanh Hóa ở miền Bắc Việt Nam, nhằm khai thác thêm các thị trường mới.

Aeon cũng đang mở rộng với các trung tâm thương mại tại Đà Nẵng. Thành phố miền Trung Việt Nam có tiềm năng tăng trưởng và mức thu nhập tương đối cao, trong khi mô hình trung bình giúp nhà bán lẻ tiếp cận được nhiều địa điểm hơn.

Công ty theo đuổi chiến lược phát triển các cửa hàng quy mô lớn ở khu vực ngoại ô để chuẩn bị cho sự dịch chuyển dân số và chi tiêu của người tiêu dùng từ trung tâm thành phố ra ngoại ô. Các dự án như vậy thường cần từ ba đến bốn năm kể từ khi bắt đầu lập kế hoạch. Tuy nhiên, hiện tại công ty đang cố gắng thích ứng với tốc độ phát triển của các đô thị.

Ông Tezuka cho biết: "Tại Việt Nam, tốc độ đô thị hóa diễn ra chậm hơn dự kiến, khiến chúng tôi phải suy nghĩ lại về cách thức mở rộng sang các khu vực đô thị đông dân cư."

Ông cho biết MaxValu đã nổi lên như một động lực tăng trưởng quan trọng tại Việt Nam vì các cửa hàng có thể được mở tại những khu dân cư đông đúc và số lượng cửa hàng có thể được mở rộng nhanh chóng. Khi các khu chung cư lớn mọc lên ở ngoại ô thủ đô, nhu cầu về các lựa chọn mua sắm gần nhà cũng tăng lên.

Từ khoảng trống thị trường đến cuộc đua mở rộng

Nhà bán lẻ này cũng coi Việt Nam là một cơ sở sản xuất quan trọng cho các sản phẩm mang nhãn hiệu riêng như hàng tạp hóa và đồ gia dụng, với mục tiêu tăng thị phần các sản phẩm này trong danh mục của mình lên 20% từ mức 6% hiện tại.

Ông Tezuka cho biết: "Phát triển các sản phẩm mang nhãn hiệu riêng tại Việt Nam và xuất khẩu sang các thị trường khác, bao gồm cả Nhật Bản, là một sáng kiến quan trọng đối với toàn bộ tập đoàn Aeon".

Mặc dù công ty đã nhập khẩu một số sản phẩm từ Nhật Bản và nỗ lực cải thiện hiệu quả logistics, các vấn đề về thuế quan và chi phí vận chuyển thường đẩy giá sản phẩm lên cao.

Các nhà bán lẻ khác cũng không bỏ qua tiềm năng phát triển của ngành bán lẻ hiện đại tại Việt Nam và đang đẩy nhanh tiến độ mở rộng.

Theo lãnh đạo Central Retail của Thái Lan, tập đoàn dự định mở tới 12 siêu thị lớn và tăng gấp đôi số lượng cửa hàng tại Việt Nam trong ba năm tới. Masan Group cũng lên kế hoạch mở 10.000 cửa hàng vào năm 2030 thông qua chuỗi cửa hàng tiện lợi WinMart+.

Các nhà bán lẻ Nhật Bản khác như chuỗi cửa hàng bách hóa Takashimaya cũng đang tìm kiếm cơ hội kinh doanh. Đặc biệt, chuỗi cửa hàng tiện lợi FamilyMart đặt mục tiêu tăng số lượng cửa hàng lên 300 vào năm 2030 từ khoảng 200 hiện tại.

Một trong những cách để Aeon tạo sự khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh là biến khách tham quan trung tâm mua sắm thành thành viên của hệ sinh thái kinh tế của Aeon. Aeon sở hữu hệ thống điểm thưởng Waon độc quyền, được đưa từ Nhật Bản sang và triển khai mạnh mẽ tại Việt Nam từ năm 2025. Từ đó đến nay, chương trình đã thu hút khoảng 4 triệu thành viên.

Với kế hoạch ra mắt dịch vụ tài chính vào năm 2027, công ty đặt mục tiêu tăng số lượng thành viên lên 20 triệu người vào năm tài chính 2030.

"Nhiều người tiêu dùng trẻ tuổi ở Việt Nam hiện nay phụ thuộc vào điện thoại thông minh cho hầu hết mọi việc trong cuộc sống hàng ngày. Bước tiếp theo của chúng tôi là tìm ra cách cung cấp một hệ sinh thái Aeon được thiết kế riêng cho những người tiêu dùng sinh ra trong thời đại kỹ thuật số này", ông Tezuka cho biết.